Czy kuropatwa jest pod ochroną w Polsce? Status prawny i ochrona ptaków polnych

Spis treści artykułu
Na skraju zboża ktoś dostrzega stadko szarobrązowych ptaków, które zrywają się nisko i chowają w ściernisku. Pierwsza reakcja bywa odruchowa: skoro kuropatwa prawie zniknęła z pól, musi być pod ochroną. Druga pojawia się u myśliwego albo rolnika, który chce wiedzieć, czy wolno ją płoszyć przy koszeniu, dokarmiać zimą albo w ogóle o niej mówić w kategoriach zwierzyny. Od odpowiedzi zależy nie tylko mandat, ale też to, czy pieniądze i praca pójdą w siedlisko, w zmianę statusu prawnego, czy w wypuszczanie ptaków z hodowli.
Co naprawdę oznacza ochrona kuropatwy w polskim prawie
Gatunek łowny to nie to samo co gatunek chroniony
W polskim systemie kuropatwa (Perdix perdix) jest ujmowana jako gatunek łowny, a nie jako ptak objęty ochroną ścisłą w rozporządzeniu o ochronie gatunkowej zwierząt. To rozróżnienie rozstrzyga większość praktycznych sporów. Ochrona gatunkowa wynika z ustawy o ochronie przyrody i zakazuje między innymi umyślnego zabijania, chwytania, niszczenia gniazd i płoszenia w sposób określony dla danej kategorii ochrony. Reżim łowiecki wynika z Prawa łowieckiego: zwierzę znajduje się na liście zwierzyny, a pozyskanie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy obowiązuje okres polowań i spełnione są pozostałe warunki. [1]
Mit brzmi tak: skoro na kuropatwę się nie poluje, została przeniesiona do ochrony ścisłej. Rzeczywistość jest węższa. Brak okresu polowań zamyka legalne pozyskanie, ale sam w sobie nie przepisuje gatunku do innego rozdziału prawa. Zanim ktokolwiek oprze decyzję na zasłyszanej formułce, trzeba sprawdzić dwie rzeczy naraz: czy kuropatwa nadal figuruje na liście zwierząt łownych oraz czy w jednolitym tekście rozporządzenia o okresach polowań wyznaczono dla niej termin. Te dwa dokumenty bywają nowelizowane niezależnie od siebie. [3]
Dopóki gatunek pozostaje łowny, gospodarowanie nim leży przede wszystkim po stronie dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich oraz administracji łowieckiej, a nie po stronie zezwoleń wydawanych jak dla ptaków chronionych. Nie oznacza to dowolności. Polowanie poza okresem, bez uprawnień albo w sposób sprzeczny z zasadami selekcji i bezpieczeństwa jest kłusownictwem albo innym czynem zabronionym, niezależnie od tego, jak rzadki stał się ptak.
Dyrektywa ptasia zostawia państwom pole, ale nie daje przyzwolenia na zanik
Na poziomie Unii kuropatwa należy do gatunków, które mogą być przedmiotem polowania, o ile prawo krajowe tak stanowi i o ile łowiectwo nie zagraża utrzymaniu populacji na właściwym poziomie. To nie jest automatyczna zgoda na odstrzał w każdym kraju i każdym roku. Artykuł 7 dyrektywy ptasiej wymaga, by pozyskanie mieściło się w granicach rozsądnego użytkowania i nie uderzało w stan ochrony. Gdy liczebność spada przez lata, utrzymywanie otwartego sezonu bez twardego uzasadnienia byłoby trudne do obrony zarówno przyrodniczo, jak i prawnie.
Polska może więc legalnie trzymać kuropatwę na liście łownej i jednocześnie nie wyznaczać okresu polowań. Może też, w innym wariancie politycznym, wykreślić ją z listy i objąć ochroną gatunkową. Oba rozwiązania są spójne z ramą unijną. Niespójne byłoby udawanie, że sam zakaz strzału naprawia krajobraz, w którym pisklę nie znajduje owadów, a kura nie ma gdzie założyć gniazda.
Co wolno, a czego nie wolno przy obecnym zawieszeniu pozyskania
Jeśli rozporządzenie nie wskazuje okresu polowań na kuropatwę, strzał, łowienie i przywłaszczenie ptaka są niedozwolone także dla osoby z uprawnieniami łowieckimi. Zawieszenie nie jest „sezonem zero sztuk na osobę”. To brak legalnego terminu. Nie tworzy też automatycznego zakazu wszelkiej obecności człowieka na polu. Koszenie, orka, zbiór i przejazd drogą śródpolną pozostają zwykłym użytkowaniem gruntu, o ile nie są działaniem umyślnie skierowanym przeciwko ptakom.
Inna jest ocena umyślnego niszczenia lęgów, wybierania jaj, chwytania w sidła albo płoszenia stad zimą po to, by je wybijać. Takie zachowania nie mieszczą się w zwykłej gospodarce rolnej. Przy gatunku łownym bez okresu polowań i tak podlegają odpowiedzialności za nielegalne pozyskanie. Przy gatunku chronionym doszedłby jeszcze reżim zakazów ochronnych i ewentualnych zezwoleń. Dla osoby na miedzy praktyczna różnica jest mniejsza, niż sugerują internetowe skróty: w obu wariantach nie wolno zabierać ptaka do domu.
Skąd biorą się pomyłki przy statusie ptaków polnych
Rzadkość nie jest synonimem wpisu na listę ochronną
Kuropatwa zniknęła z wielu okolic, w których jeszcze pokolenie wstecz tworzyła stada na ścierniskach. Spadek jest na tyle wyraźny, że ludzie przenoszą na nią reguły znane z bociana, błotniaka albo derkacza. To zrozumiały skrót, ale prawnie chybiony. Ochrona ścisła i częściowa obejmują gatunki wskazane w rozporządzeniu. Nie obejmują automatycznie każdego ptaka, którego trudno spotkać. Przeciwnie: część ptaków polnych nigdy nie była rzadka w sensie prawnym, a stała się rzadka w sensie krajobrazowym.
Podobne nieporozumienie dotyczy przepiórki, bażanta i kuropatwy ustawianych w jednym worku. Bażant bywa liczniejszy lokalnie właśnie dlatego, że jest gatunkiem introdukowanym, często zasilanym wsiedleniami, i ma inny okres polowań. Przepiórka ma własny status i własną biologię wędrówki. Przenoszenie sezonu bażanta na kuropatwę albo odwrotnie to jeden z częstszych błędów w rozmowach na ambonie i na grupach rolniczych.
„Kiedyś się polowało, więc dziś też wolno” nie wytrzymuje zestawienia z przepisem
Starsze kalendarze łowieckie wymieniały kuropatwę jesienią, zwykle w krótkim oknie po żniwach. Pamięć tego okna zostaje dłużej niż tekst rozporządzenia. Jeśli aktualny akt nie zawiera terminu, stary nawyk nie tworzy prawa. Dotyczy to także polowań towarzyskich „na kilka sztuk dla tradycji” i odstrzału rannego ptaka bez podstawy prawnej do pozyskania. Tradycja tłumaczy, skąd wziął się obyczaj. Nie zastępuje okresu polowań.
Drugi mit idzie w drugą stronę: skoro sezonu nie ma, obwód nie musi już nic robić dla kuropatwy. Prawo łowieckie wiąże gospodarkę z dbałością o zwierzynę, a nie wyłącznie z odstrzałem. Dokarmianie, utrzymanie remiz, ograniczanie presji drapieżników tam, gdzie jest to legalne i zaplanowane, oraz współpraca z rolnikami nie wymagają otwartego sezonu na samą kuropatwę. Moratorium bez pracy w terenie zamienia się w bierną obserwację zaniku.
Ochrona lęgu na ziemi a zwykłe prace polowe
Kuropatwa gniazduje na ziemi, najczęściej w trawie, na miedzy, w zbożu albo na obrzeżu uprawy, od wiosny do wczesnego lata. Pisklęta przez pierwsze tygodnie życia potrzebują owadów, a nie ziarna. Dlatego kolizja z kosiarką i z opryskiem na obrzeżach bywa groźniejsza niż zimowy brak sezonu łowieckiego. Prawo nie zakazuje rolnikowi zbierać plonu. Jednocześnie umyślne rozjeżdżanie znanego gniazda albo wypalanie miedz nie staje się legalne tylko dlatego, że ptak jest łowny.
Praktyczny test jest prosty. Jeśli zabieg da się przesunąć o kilka dni, ominąć pas przy rowie albo kosić od środka ku zewnątrz, żeby pisklęta miały drogę ucieczki, koszt dla gospodarstwa jest niewielki, a zysk dla lęgu duży. Jeśli ktoś zna stanowisko i celowo je niszczy, tłumaczenie „to tylko uprawa” przestaje być wiarygodne. Przy sporze liczy się umyślność i sposób działania, nie sama obecność ciągnika na polu.
Cztery warianty ratowania kuropatwy – czym się różnią
Wariant pierwszy: łowna, ale bez okresu polowań
To układ najbliższy temu, jak status kuropatwy jest dziś zwykle rozumiany w praktyce łowieckiej: gatunek zostaje na liście, pozyskanie stoi, a obwód może nadal prowadzić gospodarkę siedliskową i drapieżniczą w granicach prawa. Plusem jest ciągłość. Myśliwi, którzy znają kompleks pól, nie tracą formalnego powodu, by wpisywać kuropatwę do planu i rozmawiać z rolnikami. Minusem jest ryzyko pozorne: część osób uzna sprawę za załatwioną samym zakazem strzału i odetnie finansowanie remiz.
Ten wariant ma sens tam, gdzie lokalne koło realnie pracuje w polu, a nie tylko na papierze. Nie ma sensu jako jedyne narzędzie w obwodzie, w którym od lat nie ma miedz, a zima kończy się dokarmianiem wyłącznie przy paśniku dla jeleni w lesie. Kuropatwa nie skorzysta z karmy wysypanej trzy kilometry od otwartego pola.
Wariant drugi: wykreślenie z listy łownej i ochrona gatunkowa
Przeniesienie do ochrony częściowej albo ścisłej zamyka spór o sezon w sposób czytelny dla służb i dla opinii publicznej. Zakazy stają się jednolite z innymi ptakami chronionymi, a niszczenie siedlisk lęgowych łatwiej opisać językiem ochrony przyrody. Minus jest organizacyjny. Część obwodów przestaje traktować gatunek jako „swój” i wycofuje się z zimowego dokarmiania oraz z utrzymania remiz, jeśli nikt nie przejmie tej roli. Ochrona gatunkowa nie sadzi krzewów i nie zostawia ścierniska.
Wariant pasuje do sytuacji, w której głównym problemem jest presja kłusownicza, niejasny przekaz społeczny albo konflikt o to, czy wolno strzelać „dla zasady”. Słabiej działa tam, gdzie prawo już dziś nie dopuszcza pozyskania, a populacja i tak spada przez uprawy i drapieżniki. Zmiana szyldu bez zmiany krajobrazu daje głównie spokój symboliczny.
Wariant trzeci: siedlisko najpierw, status prawny bez rewolucji
Tu ciężar przenosi się na miedze, pasy kwietne, opóźnione koszenie obrzeży, pozostawianie ściernisk, ograniczenie chemii na skrajach i na żywność dla piskląt, czyli owady. Źródłem narzędzi są praktyki rolne, ekoschematy i zwykłe umowy między gospodarzem a kołem, a nie nowelizacja listy łownej. Plusem jest trafienie w przyczynę, którą powtarzają niemal wszystkie opisy zaniku kuropatwy w Europie: ubytek mozaiki polnej. Minusem jest zależność od decyzji tysięcy gospodarstw i od tego, czy dopłata naprawdę wynagradza utracony plon, a nie tylko dobrze wygląda w broszurze.

Ten wariant jest właściwy prawie wszędzie, gdzie kuropatwa jeszcze występuje albo ma skąd wrócić z sąsiednich pól. Nie zastępuje kontroli nielegalnego pozyskania. Jest natomiast jedynym z czterech, bez którego pozostałe trzy zostają wydmuszką.
Wariant czwarty: hodowla i wsiedlanie
Wypuszczanie ptaków z wolier kusi szybkim efektem: jesienią znów widać stado. Biologia psuje ten obraz. Ptaki hodowlane gorzej radzą sobie z drapieżnikiem, często rozchodzą się chaotycznie i mogą nieść ryzyko chorób oraz mieszania z lokalną populacją, jeśli taka jeszcze istnieje. Wsiedlenie bez osłony w postaci pokarmu, remiz i ograniczenia lisów bywa jednorazowym spektaklem. Przy istniejącej dzikiej populacji może jej nawet zaszkodzić, jeśli wypuszcza się ptaki w złym terminie i w złym miejscu.
Wariant ma węższe zastosowanie: odbudowa w krajobrazie, który już odzyskał strukturę, przy małej liczbie osobników dzikich i przy kontroli weterynaryjnej oraz jasnych zasadach, skąd pochodzi materiał. Nie jest lekarstwem na gminę bez jednej miedzy szerszej niż ślad opony.
Zestawienie: prawo, siedlisko, drapieżniki i ptaki z woliery
Porównanie ma sens tylko wtedy, gdy mierzy się te same kryteria. Nie da się uczciwie zestawić „zakazu polowań” z „pasem kwietnym” tak, jakby jedno kasowało drugie. To różne dźwignie. Poniższa tabela zbiera różnice bez udawania, że istnieje jedna liczba sztuk, która pasuje do każdego powiatu.
| Narzędzie | Na co realnie wpływa | Czego nie załatwia | Kiedy ma sens |
|---|---|---|---|
| Utrzymanie statusu łownego bez okresu polowań | Zamyka legalne pozyskanie i zostawia kołu formalny powód, by wpisywać kuropatwę do gospodarki: remizy, dokarmianie przy polu, rozmowę z rolnikiem. | Nie tworzy miedzy, nie zwiększa liczby owadów i nie zastępuje kontroli kłusownictwa. Łatwo pomylić je z „załatwioną sprawą”. | Tam, gdzie obwód faktycznie pracuje na otwartym polu, a spór nie dotyczy samego szyldu gatunku. |
| Ochrona gatunkowa | Ujednolica zakazy i język służb. Łatwiej opisać umyślne niszczenie lęgu i nielegalne chwytanie bez odwoływania się do kalendarza łowieckiego. | Nie sadzi krzewów i nie zostawia ścierniska. Część kół może uznać, że gatunek „przestał być ich”. | Gdy głównym problemem jest presja kłusownicza albo niejasny przekaz, czy wolno strzelać „dla tradycji”. |
| Siedlisko: miedze, pasy, ścierniska, obrzeża bez chemii | Daje miejsce na gniazdo i owady dla piskląt. To jedyna dźwignia, która trafia w ubytek mozaiki polnej. | Nie pilnuje nielegalnego pozyskania i nie działa z sezonu na sezon, jeśli dopłata nie wynagradza utraconego plonu. | Prawie wszędzie, gdzie kuropatwa jeszcze jest albo ma skąd wrócić z sąsiednich pól. |
| Ograniczanie presji drapieżników w granicach prawa | Zmniejsza straty zimowych stad i lęgów tam, gdzie lisy i ptaki krukowate dokładają się do już słabego siedliska. | Nie tworzy pokarmu dla piskląt. Odstrzał albo odłów bez planu i bez podstawy prawnej jest osobnym problemem, nie ochroną. | Jako dodatek do siedliska, w obwodzie, który umie odróżnić legalną gospodarkę od „sprzątania wszystkiego, co chodzi po miedzy”. |
| Ptaki z woliery | W krótkim czasie zwiększają liczbę widzianych osobników. Mogą wesprzeć odbudowę, gdy dzikich ptaków zostało bardzo mało. | Nie uczą krajobrazu, jak wykarmić lęg. Źle wypuszczone ptaki gorzej radzą sobie z drapieżnikiem i niosą ryzyko chorób oraz mieszania z lokalną populacją. | Dopiero po odzyskaniu struktury pól, przy kontroli weterynaryjnej i jasnym pochodzeniu materiału. Nie jako pierwszy krok w gminie bez miedz. |
Z tabeli wynika kolejność, a nie konkurs na jedno słuszne narzędzie. Jeśli na polu nie ma gdzie założyć gniazda, zmiana listy i wypuszczenie ptaków z woliery dają głównie spokój albo jednorazowy widok stada. Jeśli siedlisko już jest, a ludzie nadal zabierają ptaki „bo kiedyś był sezon”, sam pas kwietny nie wystarczy. Drapieżniki warto ograniczać tylko legalnie i tylko obok jedzenia oraz osłony, inaczej zostaje puste pole, na którym łatwiej upolować ostatnie kury.
Praktyczny wybór dla większości miejsc, w których kuropatwa jeszcze się trzyma, wygląda tak: najpierw obrzeża upraw i remizy, równolegle pilnowanie zakazu pozyskania, a dopiero potem – jeśli w ogóle – rozmowa o wsiedleniu. Ochrona gatunkowa jest uzasadniona tam, gdzie obecny szyld nie powstrzymuje kłusownictwa albo myli ludzi co do tego, co wolno. Nie zastępuje umowy z gospodarzem o nieskoszony pas przy rowie.
Co robić w polu, w obwodzie i przy znalezionym ptaku
Rolnik: kilka decyzji przy koszeniu ważniejszych niż spór o listę
Kuropatwa nie potrzebuje rezerwatu na całym areale. Potrzebuje brzegu pola, który nie znika w jednym przejeździe. Jeśli termin pozwala, koszenie obrzeży i rowów lepiej przesunąć poza szczyt lęgów, a znany pas z gniazdem ominąć zamiast „załatwiać przy okazji”. Koszenie od środka ku zewnątrz daje pisklętom drogę ucieczki; jazda od miedzy do środka zamyka je w kurczącym się kawałku trawy.
Zostawione ściernisko, szersza miedza i ograniczenie chemii na skraju uprawy są konkretniejsze niż ogólna deklaracja, że „ptaki są ważne”. Wypalanie suchych traw i celowe rozjeżdżanie znanego gniazda nie mieszczą się w zwykłym zbiorze plonu. Koszt omijania jednego pasa jest zwykle mniejszy niż strata lęgu, który i tak nie odbuduje się z dosiewu ziarna.
Myśliwy: praca tam, gdzie kuropatwa żeruje, nie przy leśnym paśniku
Brak sezonu nie zwalnia obwodu z gospodarki. Remiza ma sens na otwartym polu, w zasięgu zimowego stada, a nie trzy kilometry dalej, przy dokarmianiu jeleni. Karma wysypana w lesie kuropatwie nie pomoże. Warto też nie obiecywać rolnikowi „sezonu, jak tylko wrócą”, skoro terminu nie ma, i nie traktować wsiedlenia jako zastępstwa za miedzę.
Zgłoszenie sidła, wybierania jaj albo płoszenia stad po to, by je wybijać, jest częścią tej samej pracy co sadzenie krzewów. Ograniczanie lisa ma znaczenie tylko wtedy, gdy jest legalne, wpisane w plan i idzie w parze z osłoną. Odstrzał drapieżników na gołym polu bez remiz poprawia statystykę, nie lęg.
Znaleziony młody albo ranny ptak
Pisklę kuropatwy, które samo biega po miedzy, zwykle nie jest porzucone. Kura często jest w pobliżu i odzywa się dopiero, gdy człowiek odejdzie. Zabranie takiego ptaka „do ogródka, aż podrośnie” rozdziela lęg i nie jest pomocą. Młodego, który nie jest wyraźnie ranny, najlepiej zostawić w miejscu znalezienia i odejść, zamiast chodzić po polu w jego poszukiwaniu.
Inaczej wygląda ptak wyraźnie kontuzjowany, zaplątany albo po zderzeniu z maszyną. Nie zabiera się go do domu jako zwierzęcia domowego i nie „dostrzeliwuje dla skrócenia cierpienia”, jeśli nie ma podstawy prawnej do pozyskania. Sensowny krok to kontakt z lekarzem weterynarii albo ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt i stosowanie się do ich wskazówek co do transportu. Zdjęcie i dokładne miejsce pomagają bardziej niż próba samodzielnego leczenia. Jeśli przy ptaku są sidła albo ślady umyślnego wybierania lęgu, to sprawa dla służb, a nie dla albumu z „uratowanym” pisklęciem.
Kryteria, po których da się wybrać, a nie tylko dyskutować
Zestawienie nie kończy się na tabeli. Sensowny wybór zaczyna się od tego, co na danym polu faktycznie ogranicza lęg, a nie od tego, który szyld ładniej wygląda w komunikacie. Pięć pytań wystarcza, żeby nie mieszać dźwigni.
- Czy jest gdzie założyć gniazdo i czy pisklę ma owady w zasięgu krótkiego biegu, czy pole jest już jednolitą taflą do samej miedzy?
- Czy ludzie zabierają ptaki, jaja albo płoszą stada „bo kiedyś był sezon”, czy problemem jest krajobraz, a nie kalendarz?
- Czy obwód realnie pracuje na otwartym polu – remiza, rozmowa z gospodarzem, zgłoszenie sidła – czy kuropatwa istnieje tylko w sprawozdaniu?
- Czy presja lisa i ptaków krukowatych dokłada się do już słabego siedliska, i czy da się ją ograniczać legalnie, obok osłony, a nie zamiast niej?
- Czy została dzika populacja, do której wolno coś dokładać, i czy materiał z woliery ma znaną historię oraz kontrolę weterynaryjną?
Jeśli pierwsze pytanie pada na „nie”, reszta jest dodatkiem. Pas przy rowie, zostawione ściernisko i obrzeże bez chemii idą przed zmianą listy i przed wypuszczeniem ptaków. Jeśli siedlisko już trzyma lęg, a ludzie nadal traktują brak sezonu jak lukę do „tradycyjnego” strzału, sam kwietny pas nie domknie sprawy: potrzebne jest pilnowanie zakazu pozyskania, a czasem jaśniejszy język zakazów, nie kolejna broszura o miedzach. Ograniczanie drapieżników ma miejsce dopiero jako dodatek, w obwodzie, który odróżnia plan od sprzątania wszystkiego, co chodzi po skraju pola. Woliera zostaje na końcu kolejki i tylko tam, gdzie struktura pól już wróciła.
Dla rolnika wybór jest lokalny i nie wymaga czekania na nowelizację: ominąć znany pas, kosić od środka ku zewnątrz, nie wypalać suchej trawy i nie rozjeżdżać gniazda „przy okazji”. Dla koła wybór jest podobnie przyziemny: remiza tam, gdzie zimuje stado, karma nie przy leśnym paśniku, zero obietnic sezonu, którego nie ma. Dla osoby, która znalazła ptaka, wybór jest jeszcze węższy: biegnące pisklę zostawić, kontuzjowanego oddać w ręce weterynarza albo ośrodka rehabilitacji, a sidła zgłosić służbom.
Na pytanie z tytułu odpowiedź jest więc krótsza niż spór wokół niej. Kuropatwa w Polsce nie jest ptakiem z listy ochrony ścisłej; jest gatunkiem łownym, przy którym dziś nie ma legalnego pozyskania. To nie zwalnia pola, obwodu ani znalazcy z konkretnych decyzji opisanych wyżej. Ochrona, która coś zmienia, siedzi w miedzy, w zakazie kłusownictwa i w tym, czego się nie wypuszcza z woliery na gołą uprawę – nie w samym haśle „pod ochroną”.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy kuropatwa jest w Polsce ptakiem chronionym?
Kuropatwa jest ujmowana jako gatunek łowny, a nie jako ptak objęty ochroną ścisłą. O legalności pozyskania decydują jednak aktualne przepisy dotyczące okresów polowań. [2]
Czy można polować na kuropatwę, jeśli nie wyznaczono okresu polowań?
Nie. Brak wyznaczonego okresu polowań oznacza brak legalnego terminu pozyskania, także dla osoby posiadającej uprawnienia łowieckie.
Czy rolnik może kosić pole, na którym gniazduje kuropatwa?
Prawo nie zakazuje zwykłych prac polowych, ale umyślne niszczenie znanego gniazda, jaj lub lęgu może prowadzić do odpowiedzialności. W miarę możliwości warto przesunąć zabieg albo ominąć miejsce lęgowe.
Czy dokarmianie kuropatw jest dozwolone?
Dokarmianie może być elementem gospodarki łowieckiej i ochrony populacji, ale powinno być prowadzone zgodnie z prawem oraz z uwzględnieniem właściwego siedliska. Karma wysypana z dala od pól nie rozwiązuje problemu braku miejsc lęgowych i owadów.
Co najbardziej pomaga kuropatwie?
Największe znaczenie mają działania siedliskowe: zachowanie miedz i remiz, pozostawianie ściernisk, tworzenie pasów kwietnych, ograniczanie chemii na obrzeżach oraz bezpieczne terminy i sposoby koszenia.
Najważniejsze wnioski
- Kuropatwa jest w Polsce ujmowana jako gatunek łowny, a nie jako ptak objęty ochroną ścisłą.
- Jeżeli aktualne przepisy nie wyznaczają dla niej okresu polowań, jej pozyskanie jest niedozwolone.
- Brak sezonu łowieckiego nie oznacza automatycznie ochrony gatunkowej ani zakazu zwykłych prac polowych.
- Umyślne niszczenie lęgów, wybieranie jaj, chwytanie lub zabijanie ptaków pozostaje niedozwolone.
- Odbudowa populacji wymaga przede wszystkim poprawy siedlisk: miedz, remiz, ściernisk i miejsc bogatych w owady.
- Dokarmianie i działania łowieckie mogą wspierać kuropatwę, ale nie zastąpią zmian w krajobrazie rolniczym.
Źródła
- [1] Dziennik Ustaw / ELI – Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne ↑
- [2] ISAP / Sejm RP – Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych – tekst aktu ↑
- [3] Państwowa Rada Ochrony Przyrody – Opinia Państwowej Rady Ochrony Przyrody dotycząca projektu zmian okresów polowań na ptaki ↑